تمدن اسلام، آینده‌ای برتر در دنیای رقابت
پروفایل کاربری شما
موسسه مطالعات راهبردی
موضوع بحث: 

«روش تحقیق شبکه‌ای مدل‌سازانه» چیست؟ چرا؟ چگونه؟ 

 

مساله بحث: 

 چگونه می‌توانیم از اطلاعات معتبر در مورد یک پدیده، محصولی برای ایجاد تغییر مثبت در آن پدیده یا موضوعات مرتبط با آن بسازیم؟

‌پیش‌فرض‌های بحث:

 

 

۱.  روش تحقیق = مراحل و ضوابط لازم برای کشف صحیح و تحلیل موجّه اطلاعات برای حل یک مساله. تحقیق، تولید اطلاعات است و نه جمع‌آوری اطلاعات تولیدشده قبلی.

روش تحقیق شبکه‌ای = مراحل و ضوابطی که از علم فلسفه و حکمت متعالیه، برای تحلیل هر پدیده‌ای در مقیاس شبکه هستی، استخراج شده است.

۲.  مدل = شبیه‌سازی واقعیت به‌طوری‌که ورودی،‌خروجی و پردازش لازم برای تبدیل ورودی به خروجی (تابع تبدیل) مشخص شود.

۳. نگرش سیستمی = بررسی یک پدیده در ضمن کل و  در ضمن فرآیندهای بیرونی و درونی که با او مرتبط هستند. (انتقال به بحث تفصیلی)

۴. منطق فرآیندها = تمرکز بر کشف فعل‌وانفعالات در یک سیستم و تعریف یا بازتعریف روابط بین عناصر و مولفه‌های درونی و بیرونی موثر در خروجی سیستم (انتقال به بحث تفصیلی)

 

پیش فرض ها: 

.

فرضیه بحث: 

 

۱. روش تحقیق مدل‌سازانه، روش تحقیقی است که منجر به کشف فرآیند ایجاد یک پدیده یا یک تغییر شود؛ صِرفاً تحلیل مفهومی یا مشاهده تجربی یا استقراء شواهد یا توصیف تک‌بُعدی از پدیده، نباشد، بلکه منجر به کشف چگونگی مسیر حل یک مساله شود.

۲. بدون روش تحقیق مدل‌سازانه، تحقیقات در مرحله چیستی و چرایی و برخی احتمالات باقی می‌مانند و رشدی حاصل نمی‌شود.

۳. برای دست‌یابی به مهارت تحقیق مدل‌سازانه، نیاز به نگرش سیستمی و فرآیندی به پدیده‌ها و موضوعات و مسائل است.

 

تبیین بحث: 

برای مدل‌سازی،‌ ضروری است تصویر اولیه یک سیستم را در نظر داشته باشیم:

 

براساس تصویر فوق مراحل مدل‌سازی به‌شرح زیر است:

 

۱. تعیین خروجی سیستم (هدف و علت غایی) با شاخص‌های آن (کمیت، کیفیت، زمان، مکان،‌ ارتباطات،‌ زمینه ... عوارض نُه‌گانه)

۲. تعیین ورودی‌های سیستم (علت مادی و خمیرمایه مدل نهایی) با شاخص‌های آن (چه عناصری با چه خصوصیاتی باید با هم ترکیب شوند تا برآیند آنها تبدیل به خروجی سیستم شود؟)

۳. تعريف روابط علّي ومعلولي بین ورودی‌ها (علت صوری) با شاخص‌های آن (یعنی تعیین تابع تبدیل سیستم؛ شامل: تعیین نقطه شروع فرآیند+ جهت گسترش فرآیند+ کمیت و کیفیت فرآیند+ مرکز ثقل+ نقطه پایان+نقاط بحران)

۴. آزمايش (تفسير نتايج حركت مدل درعمل)

۵. اصلاح و بازنگري در هر سه مورد فوق (حلقه بازخورد سیستم)

 

برای انجام پنج مرحله فوق، فعالیت‌های زیر باید انجام شود:

۱.استقراء مولفه ها ومتغيرها ي دروني وبيروني تاثيرگذار

۲. تعريف شاخصه هاي پايه ( هدف حداقلي )

۳. تعيين هدف وايده آل ( هدف حداكثري )

۴. بررسي كميت وكيفيت تاثير هر مولفه( با دقت بر قابل كنترلبودن يا نبودن )

۵. تعيين ارتباط وشرايط وتاثيركليدي

۶. ترسيم روابط علي ومعلولي

۷. تعيين زمينه ها وپيش فرض ها ( وضعيتي كه مدل درآن مورداستفاده قرارمي گيرد )

۸. مرحله بندي حركت ازحداقل ها به سوي حداكثرها

۹. تعيين نقاط بحران

۱۰. طراحي حلقه هاي كنترلي و بازخوردها

ملاک اعتبار یک مدل نیز براساس موارد زیر سنجیده می‌شود:

 

۱. قدرت پاسخگويي به سوالات وپيش بيني وضعيت بعدي

۲. ميزان كميت پذير كردن عوامل ناملموس و فرضها ( قدرت اندازهگيري ضريب هاي تاثيرگذاري وتاثيرپذيري)

۳. رفع نقاط كور وابهام قبلی

۴. قدرت اندازه گيري حساسيت ها دربرابر تغييرات شرايط بيروني ودروني

۵. بتوان متغيرها را دستكاري كرد ورفتارسيستم را مطالعه نمود .

«کل فرآیند مدل‌سازی را در یک مثال مشاهده کنید: مدل «چرخه از تولید تا مصرف نان»

 

نتایج آثار و لوازم پذیرش بحث: 

التزام به رساندن تحقیقات به مرحله «مدل سازی» سبب می‌شود فضای تحقیق از رکود و ذهنی بودن و عدم تاثیر در صحنه زندگی و اجتماع خارج شود. همچنین سبب می‌شود آموزه‌های دین، از صِرف گفتارهای وعظ‌گونه به راهبردهایی برای رشد و توسعه تبدیل شود.

انتقال به انجمن بحث‌وگفتگو در مورد این موضوع

 مباحث و مفاهیم کلیدی مرتبط به این بحث:

روش تحقیق ، مدل‌سازی ، نگرش سیستمی و منطق فرآیندیابی ، تحقیقات کاربردی

 
تیترها